STAŁY APARAT dla dziecka, czy to możliwe?

Uśmiechnięci dziewczyna i chłopak z aparatem na zębach stoją na tle białej ściany

STAŁY APARAT ortodontyczny dla dziecka, czy to możliwe?

Obecnie ortodoncja nie ma określonych limitów wiekowych, jeśli chodzi o kwalifikacje do leczenia aparatem stałym. Kiedyś kryterium posiadania wszystkich zębów stałych, było najczęściej podawane, lecz te czasy już za nami.

W XXI wieku nowoczesne aparaty ortodontyczne, takie jak aparat na zęby estetyczny, czy kosmetyczny, może nosić zarówno dziecko w szkole podstawowej jak też senior. Są jednak pewne warunki które musi spełnić dziecko, by ortodonta rozpoczął leczyć stałym aparatem naklejanym na zęby. W tym artykule postarałam się opisać najważniejsze kryteria zakwalifikowania dziecka do prostowania zębów aparatem stałym.

Kryterium podjęcia leczenia – Wada zgryzu i ilość zębów stałych

Lekarze za główne kryterium kwalifikujące do leczenia naklejanym aparatem na zęby, uznają nie wiek, tylko wadę zgryzu, oraz ilość i jakość zębów. Są wady zgryzu, które bez względu na wiek, trzeba jak najszybciej wyleczyć np. zgryz krzyżowy, w obrębie jednego czy większej ilości zębów. W tym przypadku nawet 4-latek jest leczony np. trainerem. Starsze dzieci, można  natomiast już leczyć przy użyciu najbardziej precyzyjnych metod, do których zaliczamy właśnie aparat stały. Ilość obecnych zębów stałych w buzi dziecka ma znaczenie. Lekarze ortodonci rozpoczynają leczenie, najczęściej gdy wyrznęły się pierwsze zęby trzonowe stałe („szóstki”) oraz wszystkie siekacze górne i dolne. Nie ma znaczenia, w późniejszym etapie, ile dziecko ma stałych, a ile jeszcze mlecznych zębów, gdyż techniki leczenia uzębienia mieszanego, są już dobrze znane lekarzom.

Kryterium podjęcia leczenia – Dobra higiena jamy ustnej

Drugim najważniejszym czynnikiem, jest umiejętność utrzymania dobrej higieny jamy ustnej przez dziecko. Dziecko jeszcze przed naklejeniem zamków na zęby, musi udowodnić lekarzowi, że potrafi szczotkować zęby, i utrzymać je codziennie, w nienagannej czystości. Zamki naklejone na zębach, to miejsca retencji resztek pokarmowych, i jeśli nie są utrzymane w należytej czystości, mogą wokół nich powstać tzw. białe plamy, które są pierwszym stadium próchnicy.

Kryterium podjęcia leczenia – Reżim dietetyczny

Kolejnym aspektem, który powinien brać pod uwagę zarówno ortodonta jak i rodzic, to kwestia czy dziecko będzie przestrzegać zasad dotyczących kultury żywienia. Podczas leczenia aparatem stałym, obowiązują zasady omijania jedzenia twardych pokarmów, po to by nie oderwał się przypadkowo zamek. Unikać należy również jedzenia chipsów, czy flipsów, gdyż oblepione nimi zamki są bardzo trudne do wyczyszczenia. Po każdym posiłku zęby należy wymyć szczotką do zębów lub przepłukać płynem do jamy ustnej lub wodą.

Uwaga. “INSTRUKCJE UŻYTKOWANIA APARATU STAŁEGO” w formie PDF można pobrać za darmo TUTAJ.

Kryterium podjęcia leczenia – Wielkość zębów

Ortodonci w dzisiejszych czasach dysponują aparatami metalowymi, czy aparatami kosmetycznymi, których rozmiary są proporcjonalne do wielkości zębów mlecznych, czy stałych (które jeszcze nie wyrżnęły się w pełni). Zamki takich kształtów nazywamy mini. Mimo mniejszych rozmiarów, spełniają one wszystkie swoje parametry techniczne.

Dobór łuków metalowych do leczenia

By zęby się prostowały, do zamków trzeba włożyć łuk ortodontyczny. Asortyment łuków jest coraz bogatszy. Niegdyś była to stal, obecnie zastępuje się, przez coraz to nowocześniejsze materiały, takie jak niklowo-tytanowe, czy gammetal. Są one bardziej elastyczne, o mniejszej sile. Ortodonci wybierają też łuki o średnicach bardzo małych co może oznaczać że są bardziej miękkie i elastyczne. Zastosowanie ich, pozwala leczyć młodsze dzieci, bez obawy o ból czy dyskomfort.

Dobór ligatur czyli gumek

By odpowiedni łuk, trzymał się w indywidualnie dobranym zamku, najczęściej przymocowujemy go ligaturami, czyli potocznie zwanymi “gumeczkami”. Zakładamy kolorowe gumeczek,  dlatego dziecko  z przyjemnością przychodzi na  wizyty kontrolne. Mówi lekarzowi w jakich kolorach chciałby mieć dziś gumeczki na zębach.

Moda

Aparaty stałe, od wielu lat są modne wśród dzieci i młodzieży. Dlatego jest to jedna z niewielu sytuacji, gdy moda może wpłynąć na zdrowie. Każde dziecko i jego wada, jest indywidualnie rozpatrywana przez ortodontę. Mając na uwadze opisane wymogi, i informacje dotyczące leczenia dzieci i młodzieży aparatem stałym, rodzic może być spokojniejszy, że już w młodym wieku, większe wady, mogą być leczone, metodami niegdyś zarezerwowanymi dla dorosłych. Przypominam, że u dzieci głównym kryterium kwalifikującym do tego typu leczenia, jest rodzaj wady zgryzu i umiejętność utrzymania dobrej higieny zębów.

Dygresje autorki

Z pracy w gabinecie wiem, że często za wizytą dziecka  stoi presja rówieśnicza. Dzieci bywają okrutne, wada zgryzu jest pretekstem do nieakceptacji, wyśmiewania. Rodzic, który ma dobry kontakt z dzieckiem,  szybko zauważy skąd biorą się jego zahamowania w kontaktach z rówieśnikami. Jeżeli sam w przeszłości miał ten problem, to teraz sprawi, by jego pociecha miała proste zęby i piękny uśmiech. Dziecko będzie zdrowe, zyska pewność siebie a koledzy stracą powód do nękania. Proszę podzielić się swoją historią w komentarzach. Na pytania chętnie odpowiem.

Dr Agnieszka Czechumska

Zobacz jeszcze:

PODZIEL SIĘ SWOIMI PYTANIAMI I OPINIAMI